Wskazówka technologiczna:
Wysokowęglowa, ledeburytyczna stal narzędziowa z 12% zawartością chromu. Absolutny złoty standard w produkcji wysokowydajnych matryc wykrawających, stempli i noży. Ekstremalnie odporna na ścieranie. Cięcie laserem jest wysoce ryzykowne z uwagi na twardość i pęknięcia mikroskopijne.
Zastosowanie i Normy Odpowiedników
Gatunek 1.2379 to jedna z najbardziej cenionych i najczęściej stosowanych stali narzędziowych do pracy na zimno na świecie. Jej struktura (ledeburytyczna, bogata w twarde węgliki) zapewnia bezkompromisową odporność na zużycie ścierne i adhezyjne, nawet przy naciskach rzędu tysięcy ton. Materiał ten jest wybierany z premedytacją do budowy wykrojników precyzyjnych, matryc do głębokiego tłoczenia, nożyc gilotynowych do cięcia blach, a także rolek do walcowania gwintów. Dostarczana w stanie wyżarzonym zmiękczonym (max. 255 HB), musi zostać obrobiona, a następnie poddana hartowaniu w próżni do osiągnięcia roboczej twardości 60-62 HRC. Materiał całkowicie pozbawiony właściwości sprężystych.
| Polska Norma (PN) | NC11LV (wg starego systemu PN-H) |
| EN / DIN | 1.2379 / X153CrMoV12 |
| AISI / ASTM (USA) | D2 |
| BS (Wielka Brytania) | BD 2 |
| AFNOR (Francja) | Z 160 CDV 12 |
| JIS (Japonia) | SKD 11 |
Skład chemiczny
| C (Węgiel) | Cr (Chrom) | Mo (Molibden) | V (Wanad) | Mn / Si |
|---|---|---|---|---|
| 1,50 - 1,60 % | 11,00 - 12,00 % | 0,60 - 0,80 % | 0,90 - 1,10 % | max. 0,40 % |
To potężna mieszanka węgla i chromu odpowiada za formowanie się ultratwardych węglików w strukturze. Dodatek molibdenu i wanadu zwiększa ciągliwość (hartowność wskrośną), odróżniając ten stop od starszego i bardziej kruchego gatunku 1.2080 (NC11 / D3).
Właściwości fizyczne i termiczne
- Gęstość: 7,70 g/cm³
- Moduł sprężystości wzdłużnej (Younga): ok. 210 000 MPa przy temperaturze 20°C.
- Przewodność cieplna: niska, rzędu 20 W/(m °C) w temp. 20°C. (Wolno nagrzewa się i chłodzi).
- Współczynnik rozszerzalności cieplnej: 10,5 x 10⁻⁶ (pomiędzy 20 a 100°C).
- Przenikalność magnetyczna: Materiał magnetyczny, doskonały do szlifowania płaskiego.
Wytyczne obróbcze i Technologiczne
- Cięcie laserowe (WYSOKIE RYZYKO): Z powodu ogromnej zawartości węgla i zdolności do samohartowania na powietrzu, krawędź cięta laserem natychmiastowo pęka. Mikropęknięcia mogą propagować wgłąb detalu. Jeśli cięcie laserem jest konieczne, detal przed uderzeniem wiązki powinien być podgrzany do ok. 250°C, a brzegi rzazu muszą zostać dokładnie sfrezowane przed hartowaniem. Najbezpieczniejszą metodą cięcia tego materiału jest strumień wody (Waterjet).
- Obróbka skrawaniem: Wymaga zastosowania chłodziwa oraz sztywnych narzędzi skrawających z węglików spiekanych. Skrawalność jest znacznie gorsza niż w przypadku stali konstrukcyjnych.
- Obróbka elektroerozyjna (EDM): Doskonale nadaje się do cięcia drutem (WEDM) oraz drążenia (nawet w stanie zahartowanym), co jest standardem w budowie matryc. Należy jednak pamiętać o usunięciu "białej warstwy" po cięciu w celu uniknięcia pęknięć.
- Spawanie: Klasyfikowana jako stal niespawalna. Spawanie dopuszczalne tylko w ostateczności (np. regeneracja pękniętego stempla) przy zachowaniu rygorystycznych reżimów (podgrzewanie wstępne do min. 350°C, specjalistyczne elektrody TIG).
- Odporność na korozję: Mimo 12% chromu w składzie, materiał nie jest nierdzewny. Węgiel wiąże chrom w postaci węglików, odbierając mu właściwości pasywacyjne. Posiada jedynie lekko podwyższoną odporność na rdzewienie w porównaniu do zwykłych stali węglowych.
Zalecenia dotyczące Obróbki Cieplnej
Dla osiągnięcia maksymalnej twardości rzędu 60-62 HRC, rekomenduje się stosowanie hartowania w piecach próżniowych z hartowaniem gazowym (azot), aby uniknąć odwęglenia powierzchni:
- Temperatura hartowania: 1020 - 1040 °C (z długim czasem wygrzewania, aby rozpuścić węgliki).
- Odpuszczanie: Zależne od zastosowania. W celu maksymalizacji odporności na zużycie (matryce na zimno): 2x odpuszczanie w temp. 180-200 °C. Jeśli wkrótce planowane jest np. drążenie EDM, zaleca się 3-krotne odpuszczanie w tzw. optimum wtórnej twardości (ok. 500-540 °C).
Dostępność Magazynowa i Wymiary
Z uwagi na narzędziowe przeznaczenie gatunku 1.2379, nie występuje on na rynku pod postacią ultra-cienkich folii. Oferujemy go w formie precyzyjnie walcowanych na zimno blach lub formatek w stanie miękkim (+A), gwarantujących doskonałą jakość powierzchni i strukturę odpowiednią do obróbki na frezarkach CNC oraz wycinarkach drutowych.
| Grubość | Szerokość arkusza | Długość arkusza | Stan dostawy |
|---|---|---|---|
| 1,00 mm | 300 mm | 1000 mm | Miękki / Wyżarzany (~max 255 HB) |
| 1,50 mm | 300 mm | 1000 mm | Miękki / Wyżarzany (~max 255 HB) |
| 2,00 mm | 300 mm | 1000 mm | Miękki / Wyżarzany (~max 255 HB) |
| 2,50 - 5,00 mm | Na wymiar | Docinane z blach / płyt | Miękki / Wyżarzany (~max 255 HB) |
Szukasz folii lub blachy z materiału 1.2379?
Sprawdź stany magazynowe w naszym katalogu on-line lub skontaktuj się z nami w celu wycięcia podkładek regulacyjnych na wymiar.