Wskazówka technologiczna:
Ulepszona, narzędziowa wersja stali C75S. Niewielki dodatek chromu (~0,35%) drastycznie poprawia odporność na ścieranie i głębokość hartowania. To materiał z wyboru na noże przemysłowe, piły tnące, skrobaki i wytrzymałe sprężyny kształtowe. Spawanie kategorycznie odradzane.
Zastosowanie i Normy Odpowiedników
Gatunek 1.2003 (75Cr1) to niskostopowa stal narzędziowa do pracy na zimno. Domieszka chromu sprawia, że w porównaniu do standardowych stali węglowych (takich jak 1.1248 / C75S), materiał ten charakteryzuje się znacznie wyższą odpornością na zużycie ścierne, lepszym utrzymywaniem ostrości krawędzi tnącej (retencją) oraz równomierniejszym rozkładem twardości po obróbce cieplnej. Taśma dostarczana jest zazwyczaj w stanie wyżarzonym miękkim (+A / +LC), co ułatwia swobodne wykrawanie skomplikowanych kształtów zębów pił, nożyczek czy precyzyjnych sprężyn kształtowych. Po obróbce plastycznej detale muszą zostać poddane procesowi hartowania i odpuszczania w celu uzyskania wysokiej twardości roboczej.
| Polska Norma (PN) | N8E / 75NC (wg starego systemu PN-H) |
| EN / DIN | 1.2003 / 75Cr1 |
| AISI / ASTM (USA) | ~1075 (wersja modyfikowana Chromem) |
| AFNOR (Francja) | 75 Cr 1 |
| JIS (Japonia) | SK5M (odpowiednik zbliżony) |
Skład chemiczny
| C (Węgiel) | Cr (Chrom) | Mn (Mangan) | Si (Krzem) | P / S |
|---|---|---|---|---|
| 0,70 - 0,80 % | 0,30 - 0,40 % | 0,60 - 0,80 % | 0,25 - 0,50 % | max. 0,030 % |
To właśnie kluczowy dodatek Chromu (Cr) pozwala sklasyfikować ten materiał jako stal stopową i daje mu przewagę tribologiczną nad klasycznymi stalami sprężynowymi serii CxxS.
Właściwości fizyczne i termiczne
- Gęstość: 7,85 g/cm³
- Moduł sprężystości wzdłużnej (Younga): 210 000 MPa przy temperaturze 20°C.
- Przewodność cieplna: ok. 33 W/(m °C) w temp. 20°C.
- Ciepło właściwe: 460 J/(kg °C) w zakresie 50 – 100°C.
- Współczynnik rozszerzalności cieplnej: 11,0 x 10⁻⁶ (pomiędzy 30 a 100°C).
- Przenikalność magnetyczna: Materiał silnie magnetyczny (ferromagnetyk).
Wytyczne obróbcze i Technologiczne
- Wykrawanie i Obróbka Skrawaniem: W stanie wyżarzonym miękkim stal 1.2003 doskonale poddaje się cięciu na gilotynach, sztancowaniu matrycowemu oraz obróbce wiórowej (frezowaniu zębów). Narzędzia tnące powinny posiadać odpowiedni luz w zależności od grubości materiału.
- Cięcie laserowe (UWAGA): Ze względu na wysoką zawartość węgla i chromu, podczas cięcia termicznego (laser, plazma) krawędź detalu ulega gwałtownemu samohartowaniu w strefie wpływu ciepła (HAZ). Może to prowadzić do ekstremalnej twardości i mikropęknięć na krawędziach rzazu. Zaleca się stosowanie gazów osłonowych lub cięcie wodą (Waterjet) w przypadku wysoce obciążonych części sprężystych.
- Spawanie: Klasyfikowana jako stal trudnospawalna / niespawalna konwencjonalnymi metodami warsztatowymi. Duże ryzyko pęknięć na zimno.
- Obróbka cieplna: Optymalna temperatura hartowania to 820-850°C (chłodzenie w oleju). Odpuszczanie należy dobrać w zależności od pożądanej twardości końcowej (zwykle między 400 a 500°C na sprężyny).
- Odporność na korozję: Stal ta rdzewieje. Dodatek chromu (0,35%) jest niewystarczający do pasywacji antykorozyjnej (własność tę zyskuje się dopiero przy >10,5% Cr). Detale należy olejować, czernić lub cynkować.
Zalecenia dotyczące gięcia
Dostawa realizowana w stanie miękkim umożliwia ciasne gięcie promieniowe. Przestrzegać następujących reguł dla stanu wyżarzonego:
- Kąt 90° w poprzek kierunku walcowania: min. promień wewnętrzny (R) = 1,0 - 1,5 x grubość taśmy (t).
- Kąt 90° wzdłuż kierunku walcowania: min. promień wewnętrzny (R) = 2,0 - 3,0 x grubość taśmy (t).
- Po przeprowadzeniu zabiegu hartowania formowanie plastyczne na zimno staje się niemal niemożliwe.
Dostępność Magazynowa i Wymiary
Gatunek 1.2003 utrzymujemy w ciągłej sprzedaży dla grubszych przekrojów, stanowiąc doskonałą i wysoce wytrzymałą alternatywę narzędziową dla cieńszych folii C100S. Standardowy stan dostawy: +A (wyżarzony / miękki). Z uwagi na specyfikę produkcji, asortyment obejmuje głownie taśmy i blachy formatowane.
| Zakres grubości | Standardowe szerokości [mm] | Stan utwardzenia (Rm) |
|---|---|---|
| 0,60 - 1,00 mm | 300 - 340 (cięte wzdłużnie) | Miękki / Wyżarzany (~500-650 MPa) |
| 1,20 - 2,00 mm | 300 - 340 (cięte wzdłużnie) | Miękki / Wyżarzany (~500-650 MPa) |
| 2,50 - 3,00 mm | 300 - 340 (cięte wzdłużnie) | Miękki / Wyżarzany (~500-650 MPa) |
| 3,50 - 5,00 mm | Na specjalne zamówienie | Miękki / Wyżarzany (~500-650 MPa) |
Możliwość formatowania i docinania wzdłużnego z kręgów na szerokości nietypowe (np. od 10 mm do 300 mm). Skontaktuj się z naszym działem handlowym.
Szukasz folii lub blachy z materiału 1.2003?
Sprawdź stany magazynowe w naszym katalogu on-line lub skontaktuj się z nami w celu wycięcia podkładek regulacyjnych na wymiar.